STEMMEN UIT BETON #2 Het Balkonkoor

STEMMEN UIT BETON #2 Het Balkonkoor

Timo Tembuyser & Naomi Steijger / Frascati Producties i.s.m. Rochdale

theater

Over

In deze residentie in arpil/mei 2020 werken Timo & Naomi op afstand. Ze bellen de bewoners op die ze in het najaar hebben leren kennen en herschrijven samen met hen de tekst van het eerste couplet van het Dies Irae. Ze schrappen ‘David en de Sibillen’ en vervangen ‘het schaamrood op de zondige wangen’ door het gezonde blozen van de zingende mens. Ze buigen zich over de vraag wat er ‘uit de as’ moet ‘herrijzen’. In het klassieke Dies Irae wordt vergeving gevraagd aan God, aan ‘een (hogere) ander’. Het houdt een machteloze afhankelijkheid in stand, een ongekozen afhankelijkheid. Met dit nieuwe Dies Irae willen Timo & Naomi samen met de bewoners van Groeneveen een beweging maken naar zelfbeschikking, bewustzijn en verantwoordelijkheidszin; naar zelf gekozen afhankelijkheid. “We doen het samen”, horen ze elke dag op het nieuws. “We redden het alleen, als we het allemaal, alle 17 miljoen, samen doen.” 

Een balkonkoor zingt de wereld toe 
In Stemmen uit Beton#2. Het Balkonkoor wordt het eerste couplet gezongen. Op afstand: het eerste couplet wordt gescandeerd vanaf de balkons. Er worden brieven gepost met de herschreven tekst. Er wordt een week lang geoefend vanuit de tuin, vanuit de veiligheid van een eigen balkon. In dit eerste couplet wordt de vraag gesteld welke systemen ons (on)bewust benauwen, welke (heilige) huisjes we willen verbranden. In deze tijd van stilstand ligt een kans ons te verbinden, om iets te veranderen. De dag van ‘woede’ is vandaag : het Dies Irae verbindt het wakkerschudden van het protestlied met het samenkomen in het samen zingen. Er wordt gerepeteerd met de gedachte: in volle longen zit het leven. Dit couplet is een ode aan onbevreesd inademen, aan vertrouwen, aan elkaar wakker schudden uit de sluimerstand, aan de wake-up call en de hoop, de visie, aan de droom. Een ode aan het blozen en aan het menselijke vuur.

Samen met bewoners herschrijven Timo & Naomi de tekst naar het nu en stellen zich de vraag hoe de thema’s uit deze eeuwenoude tekst zich tot de wereld van vandaag verhouden: schaamte, oordeel, vergeving, hoop, protest, kracht, woede, droom. Ze maken van het Dies Irae een protestlied waarin iedereen zich kan verbinden. In dit Dies Irae klinken de verschillen en wordt er geluisterd naar alle stemmen. Zoals in elke gemeenschap, zijn het stemmen die botsen en niet altijd in harmonie zijn. Ze krijgen allemaal een plek. In één lied. 

Dit Groeneveense Dies Irae gaat over de kracht van zelfbeschikking en is een pleidooi voor het recht op eigen verantwoordelijkheid — voor iedereen, voor elk mens. Het is het protestlied van Groeneveen, met de thema’s uit de klassieke tekst als leidraad, de gesprekken met de bewoners als sturing, en de wereld als spiegel. 

Groeneveen in coronatijd
Pauline wordt vandaag wakker met een melodie van Bill Withers in haar hoofd. Lean on me. Ze heeft dagelijks contact met haar dochter, die in Brooklyn op de ICU werkt. Zelf gaat ze als schoonmaakster nog drie keer per week de deur uit. “Lean on me. Yes. That is the message that Groeneveen needs now.” Ibrahim zit wel thuis, zoals vele anderen. Hij is acteur en theatermaker en is vooral aan het schrijven nu. Vanuit zijn appartement op de achtste verdieping voelt hij dat vooral de angst heerst in de flat. De 75-jarige Myriam ziet het gebouw waar ze al zo lang woont in een heel ander licht deze periode:“Er is geen leven meer in de flat. Alles is zo stil”. Ze zegt dat de mensen niet meer om zich heen lijken te kijken. Zo heeft niemand nog aangeboden de boodschappen te doen voor haar en haar man Hans. Op de Bijlmerdreef, bij de Albert Heijn, ziet ze nog steeds teveel mensen rondhangen. De ‘Corona / Social Distance Bus’ rijdt rond in Amsterdam Zuidoost. In acht verschillende talen wordt omgeroepen om anderhalve meter afstand van elkaar te houden: Nederlands, Engels, Spaans, Twi (Ghanees), Papiaments, Somalisch, Arabisch en Turks. Myriam hoopt dat de mensen zich eraan houden.

Stemmen uit Beton
Stemmen uit Beton
 is een reeks van tien theatrale luistervoorstellingen waarin de bewoners van Groeneveen, een flatgebouw in het hart van de Amsterdamse Bijlmermeer, samen een interpretatie van het Dies Irae zingen. Het is een driejarig project van Naomi Steijger, Timo Tembuyser en Frascati Producties in samenwerking met woningcorporatie Rochdale. Stemmen uit Beton wordt ontwikkeld in het kader van programmalijn De (on)vertelde stad van Frascati, waarin theater zich verhoudt tot urgente urbane thema’s en tot stand komt in nauwe samenwerking met Amsterdamse instellingen en bewoners.

Makers

Regisseur Naomi Steijger (1994) en performer, zanger & componist Timo Tembuyser (1991) werken aan een ‘grootstedelijk requiem’. Voor elke nieuwe muziekvoorstelling in deze reeks nodigen zij de bewoners van een flat in telkens een andere wereldstad uit als medemakers én als koor. Het eerste deel, 88 woningraten, werd bekroond met de NTR Podcastprijs 2018. Als onderdeel van de (on)vertelde stad maken zij bij Frascati Producties deel III, STEMMEN UIT BETON met de bewoners van de flat Groeneveen in Amsterdam-Zuidoost.

Naomi Steijger (1994) studeerde in de zomer van 2019 af aan de regie opleiding van de Toneelacademie Maastricht. Tijdens haar afstudeerjaar volgde ze het talent ontwikkelingstraject Oorzaken Academy van het NPO fonds, waar zij bij de VPRO een 5-delige podcast serie over voyeurisme ontwikkelde: Peeping Tom.

Timo Tembuyser (1991) studeerde in juni 2019 af aan de performanceopleiding van de Toneelacademie in Maastricht en schoolde zich als zanger binnen de afdeling Muziektheater van het Rotterdam Conservatorium (Codarts University for the Arts). Eerder rondde hij in 2014 de masteropleiding Architectuur & Stedenbouw af aan de Universiteit Gent met een scriptie over de driehoekswerking tussen performer, publiek en ruimte - zowel binnen gekaderde theaterruimtes als in een fluïde stedelijke context. Naast het werk dat Timo maakt in het kader van De (on)vertelde stad (Frascati Producties) is hij ook verbonden aan het Swara Vocal Ensemble (Brussel), Festival Cement (Den Bosch) en Muziektheater Transparant (Antwerpen).

De (on)vertelde stad

Deze voorstelling maakt deel uit van de programmalijn De (on)vertelde stad.